Nowa definicja zabawki, szczegółowe wymagania dotyczące
ostrzeżeń i oznakowania, analiza potencjalnych zagrożeń stwarzanych przez
zabawkę, obowiązek wystawienia deklaracji zgodności to niektóre ze zmian, które
wprowadzają wchodzące w życie przepisy w sprawie wymagań dla zabawek.
W Unii Europejskiej w sektorze gier i zabawek działa około 2
tys. przedsiębiorstw zatrudniających ponad 100 tys. pracowników. Potencjalnych
użytkowników produktów wprowadzanych do obrotu przez ten sektor – czyli dzieci
w wieku poniżej 14 lat – jest w UE około 80 mln, z czego ponad 5,7 mln* mieszka
w Polsce.
Wchodzące w życie rozporządzenie w sprawie zasadniczych
wymagań dla zabawek dostosowuje prawo krajowe do przepisów Unii Europejskiej.
Nowe regulacje określają obowiązki przedsiębiorców – zarówno właścicieli
sklepów, jak i producentów oraz importerów. Celem jest zapewnienie
bezpieczeństwa dzieciom.
Nowa definicja zabawki
Dotychczas za zabawki były uznawane tylko produkty specjalnie
zaprojektowane i przewidziane do zabawy. Zgodnie z nowymi przepisami zabawka to
wyrób zaprojektowany lub przeznaczony do zabawy oraz taki, który ze względu na
swoje cechy charakterystyczne lub wygląd może być użyty do zabawy przez dzieci
w wieku poniżej 14 lat. Zgodnie z nowymi przepisami rozszerzona zostaje
definicja zabawki. Przykładem produktu nieprzeznaczonego wyłącznie do zabawy, a
jednak klasyfikowanego jako zabawki są breloczki z maskotkami.
Rozporządzenie wprowadza zmiany również w sposobie definiowania
innych produktów służących do zabawy. Czy deskorolka to zabawka czy sprzęt
sportowy? Według nowych przepisów zależy to od wagi dziecka. Zgodnie z
wchodzącymi w życie regulacjami sprzęt sportowy przeznaczony dla dzieci o wadze
poniżej 20 kg
jest zabawką. Przykładowa deskorolka w rozumieniu nowego prawa będzie zabawką
tylko wtedy, jeżeli będzie przeznaczona dla dziecka ważącego mniej niż 20 kg. Powinna wówczas
posiadać deklarację zgodności i oznaczenia odnoszące się do zabawek.
Przekroczenie kryterium wagowego klasyfikuje produkt do kategorii sprzętu
sportowego, który podlega innym przepisom. To kolejny przykład zmian w zakresie
definicji zabawki, które przyniosło wchodzące w życie rozporządzenie.
Więcej informacji na opakowaniach
„Zawiera substancje zapachowe mogące powodować alergie” – to
zupełnie nowy rodzaj ostrzeżenia, który zgodnie z przepisami musi pojawić się
na zabawkach zapachowych, np. grach, których celem jest ułatwienie dziecku
rozróżnianie zapachów lub smaków. Nie może zabraknąć go również na kosmetykach
dla dzieci. Na opakowaniach produktów zawierających substancje zapachowe będzie
musiała pojawić się również informacja o rodzaju użytych związków, np. aldehyd
cynamonowy czy wyciągi z mchu dębowego. Ponadto wszyscy producenci zabawek będą
musieli przestrzegać bardziej restrykcyjnych limitów szkodliwych substancji.
Przedsiębiorcy mają dwa lata na dostosowanie się do obowiązków dotyczących
przestrzegania nowych limitów.
Analiza zagrożeń
Nowymi obowiązkami są konieczność przeprowadzenia przez
producenta przed wprowadzeniem zabawki do obrotu analizy zagrożeń, które
zabawka może stwarzać, oraz dokonanie oceny ewentualnego narażenia na takie
zagrożenia. Oznacza to, że już na etapie projektowania producent powinien
zapobiegać lub minimalizować potencjalne zagrożenia.
Deklaracja zgodności obowiązkowa od dziś
Wszystkie zabawki sprzedawane w Polsce muszą posiadać znak
CE, który potwierdza, że produkt jest zgodny z zasadniczymi wymaganiami
bezpieczeństwa obowiązującymi w UE. Aby producent mógł oznaczyć zabawkę znakiem
CE, musi ona spełniać szereg wymogów dotyczących m.in. wytrzymałości,
konstrukcji czy materiałów. Nowe przepisy nakładają od tego momentu na
wszystkich producentów zabawek obowiązek wystawienia deklaracji zgodności,
czyli dokumentu, w którym na własną odpowiedzialność deklarują, że wytworzona
przez nich zabawka jest zgodna z zasadniczymi wymaganiami. Do tej pory
przygotowanie deklaracji zgodności dla zabawek nie było obowiązkowe. Podstawą
do wystawienia deklaracji zgodności jest dokumentacja techniczna procesu
produkcji obejmująca np. projekt koncepcyjny czy wyniki obliczeń projektowych. Nowe
przepisy nakładają na producenta lub jego przedstawiciela w Polsce obowiązek
przechowywania deklaracji zgodności zabawki przez dziesięć lat od momentu
wprowadzenia jej do obrotu. W przypadku zabawek sprowadzanych z zagranicy część
odpowiedzialności w tym zakresie przejmuje importer, który będzie miał
obowiązek przez dziesięć lat umożliwić uprawnionym do kontroli organom dostęp
do deklaracji zgodności. Dotychczas przepisy nie nakładały na importera takiego
obowiązku.
Dodatkowe informacje w sprawie przepisów dotyczących zabawek
przedsiębiorcy mogą uzyskać w jednym ze 110 punktów konsultacyjnych Polskiej
Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. O wymaganiach dotyczących zabawek informuje
także Ministerstwo Gospodarki.
* Dane w oparciu o
ec.europa.eu/enterprise/sectors/toys/index_en.htm i „Rocznik Demograficzny”,
Warszawa 2010.
Treść rozporządzenia na www.uokik.gov.pl.
