Są już pierwsze reakcje ze strony branży
Komisja zaproponowała wprowadzenie nowego rozporządzenia dotyczącego bezpieczeństwa zabawek, które zrewiduje obecne przepisy mające na celu ochronę dzieci przed potencjalnymi zagrożeniami związanymi z zabawkami. Zabawki wprowadzane na rynek UE już teraz należą do najbezpieczniejszych na świecie. Proponowane zasady jeszcze bardziej wzmocnią tę ochronę, zwłaszcza w zakresie szkodliwych substancji chemicznych. Mają one także na celu ograniczenie ilości niebezpiecznych zabawek, które wciąż są sprzedawane w UE, zwłaszcza w sklepach internetowych, oraz wyrównanie warunków konkurencji między zabawkami produkowanymi w UE a importowanymi z innych krajów. Jednocześnie zapewnią swobodny przepływ zabawek na jednolitym rynku.
Na bazie istniejących przepisów, dzisiejsza propozycja aktualizuje wymagania dotyczące bezpieczeństwa, jakie muszą spełniać zabawki, aby zostać wprowadzone na rynek UE, niezależnie od tego, czy są one produkowane w UE, czy gdzie indziej. W szczególności obecna propozycja:
1. Zwiększy ochronę przed szkodliwymi substancjami chemicznymi: Propozycja nie tylko utrzymuje obecny zakaz stosowania substancji rakotwórczych, mutogennych lub szkodliwych dla rozrodu (CMR), ale również zakazuje stosowania innych szkodliwych substancji chemicznych w zabawkach. Propozycja skupia się na substancjach szczególnie szkodliwych dla dzieci. Na przykład zabronione zostanie stosowanie substancji chemicznych wpływających na układ hormonalny oraz substancji wpływających na układ oddechowy lub szkodliwych dla określonych narządów.
2. Wzmacnia egzekwowanie przepisów: Propozycja zapewnia, że w UE będą sprzedawane tylko bezpieczne zabawki. Wszystkie zabawki będą musiały mieć Cyfrowy Paszport Produktu, który będzie zawierał informacje o zgodności z proponowanym rozporządzeniem. Importerzy będą musieli przedstawić cyfrowe paszporty produktów dla wszystkich zabawek na granicach UE, w tym również dla tych sprzedawanych online. Nowy system informatyczny będzie przesiewał wszystkie cyfrowe paszporty produktów na granicach zewnętrznych i identyfikował przesyłki wymagające szczegółowych kontroli celnych. Krajowi inspektorzy będą nadal odpowiedzialni za przeprowadzanie kontroli w zakresie bezpieczeństwa zabawek. Ponadto, jeśli wystąpią zabawki niespełniające bezpiecznych standardów i stwarzające zagrożenia, których nie przewiduje rozporządzenie, propozycja zapewnia, że Komisja będzie miała uprawnienia do wycofania tych zabawek z rynku.
Dlaczego KE zmienia regulacje
Zabawki są regulowane przez Dyrektywę 2009/48/EC w sprawie bezpieczeństwa zabawek. Istniejąca dyrektywa określa wymagania bezpieczeństwa, jakie muszą spełniać zabawki, aby zostać wprowadzone na rynek UE, niezależnie od tego, czy są one produkowane w UE czy w krajach trzecich. Ułatwia to swobodny przepływ zabawek na jednolitym rynku.
Jednak w wyniku oceny dyrektywy, Komisja zidentyfikowała wiele słabości w praktycznym wdrażaniu przepisów od czasu jej przyjęcia w 2009 roku. W szczególności stwierdzono potrzebę podniesienia poziomu ochrony przed potencjalnymi zagrożeniami w zabawkach, zwłaszcza wynikającymi z obecności szkodliwych substancji chemicznych. Ocena wykazała również, że dyrektywa powinna być bardziej skutecznie wdrażana, zwłaszcza w zakresie sprzedaży online.
Dodatkowo, Strategia chemiczna UE na rzecz zrównoważonego rozwoju domagała się wzmocnienia ochrony konsumentów i grup wrażliwych przed najbardziej szkodliwymi substancjami chemicznymi. W rezultacie Komisja proponuje te nowe przepisy, aby zapewnić, że w UE są sprzedawane tylko bezpieczne zabawki.
Stanowisko TIE (Toy Industries of Europe)
Do propozycji KE odniosło się TIE, organizacja reprezentująca od 1991 roku przemysł zabawkarski w UE.
W oświadczeniu czytamy: „Obecna Dyrektywa dotycząca bezpieczeństwa zabawek w UE (TSD) stanowi swego rodzaju biblię bezpieczeństwa dla renomowanych producentów zabawek, zapewniając różnorodną gamę bezpiecznych produktów dla dzieci w całej Europie. Dzięki niej zabawki od producentów, którzy przestrzegają obecnych przepisów, są dziś absolutnie bezpieczne. Cieszy nas widok wzmocnienia swobodnego przepływu zabawek na jednolitym rynku poprzez przekształcenie dyrektywy w rozporządzenie.
Jednak w miarę jak propozycja przechodzi przez proces legislacyjny, istnieje wiele usprawnień, które należy wprowadzić, aby skupić się na rzeczywistych zagrożeniach bezpieczeństwa. Nie jesteśmy przekonani, że obecny tekst naprawdę trafnie rozwiązuje ten problem. Obecny tekst nie wykorzystuje okazji do rozwiązania problemu tsunami niebezpiecznych produktów, które sprzedają pozaunijni traderzy na platformach internetowych. Ani Dyrektywa w sprawie usług cyfrowych, ani Ogólne Rozporządzenie w sprawie Bezpieczeństwa Produktów nie dostarczyły tutaj rozwiązania tego problemu. Można to rozwiązać tylko poprzez wprowadzenie odpowiedzialności importera dla platform internetowych, gdy nikt inny w UE nie odpowiada za bezpieczeństwo zabawki.
Nowe Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa zabawek nie może zakazywać wprowadzania na rynek bezpiecznych zabawek ani sprawiać, że będzie to zbyt uciążliwe lub kosztowne. Nowe wymagania dotyczące substancji chemicznych mogą być tu blokadą. W takim przypadku nowe zasady będą wspaniałym prezentem dla tych przedsiębiorców, którzy nie mają zamiaru ich przestrzegać i będą nadal sprzedawać niebezpieczne zabawki. Dlatego praca powinna skupić się na rzeczywistych zagrożeniach bezpieczeństwa opartych na rzetelnych faktach naukowych.”
TIE ostrzega również przed nakładaniem ograniczeń wyłącznie na zabawki. „Zabawki są już surowszo regulowane pod względem zawartości substancji niż inne produkty, z którymi dzieci mają częstszy kontakt” mówi Catherine Van Reeth, Dyrektor Generalny TIE. „Jeśli materiały używane w zabawkach będą musiały spełniać znacznie surowsze kryteria niż te, które dotyczą innych codziennych produktów, nasza branża – która składa się w 99% z małych i średnich przedsiębiorstw – będzie miała trudności z znalezieniem dostawców gotowych dostarczyć nam takie specyficzne surowce w rozsądnej cenie.”
Wszystkie nowe zasady wprowadzone w nowej wersji Rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa zabawek mogą być skuteczne tylko wtedy, gdy będą możliwe do egzekwowania. Wymaga to czegoś więcej niż Cyfrowego Paszportu Produktu. Jeśli zabawki mogą być kopiowane, to samo dotyczy paszportów produktów. Rzeczywiste wyegzekwowanie przepisów wymaga zwiększenia zasobów dla nadzoru rynku i innych agencji odpowiedzialnych za wdrażanie przepisów. Jeśli tego nie zrobimy, nierzetelni przedsiębiorcy będą nadal ignorować przepisy, jak to robią dzisiaj, a ponieważ mają niższe koszty związane z przestrzeganiem regulacji, będą mogli sprzedawać po niższych cenach. Konsumenci będą wtedy nieświadomie kupować niebezpieczne zabawki.
TIE będzie współpracować z decydentami w trakcie procesu legislacyjnego, aby nowe przepisy zapewniły bezpieczeństwo dzieci, jednocześnie zachowując radość, kreatywność i dostępność zabawek.
