We wtorek 5 listopada o godzinie 17:00 w tymczasowej siedzibie Muzeum Historii Polski w Warszawie odbędzie się dyskusja o książce „Project Eagle. Polscy wywiadowcy w raportach i dokumentach wojennych amerykańskiego Biura Służb Strategicznych”. W spotkaniu obok autora Johna S. Micgiela wezmą udział prof. dr hab. Jacek Tebinka i dr Władysław Bułhak.
Z odtajnionych przez USA dokumentów, przeanalizowanych przez amerykańskiego historyka z Uniwersytetu Columbia, wyłania się ciekawy obraz działalności polskich wywiadowców pracujących dla amerykańskiego Biura Służb Strategicznych (OSS). Szpiegowską penetrację zachodnich terenów Trzeciej Rzeszy, w jakiej wzięło udział 16 dwuosobowych dywersyjnych grup Polaków znakomicie mówiących po niemiecku, rozpoczęto dopiero w 1945 r., gdy wojska amerykańskie zbliżały się już do niemieckich wsi i miasteczek. I choć polscy wywiadowcy robili co mogli, to także fakt, iż niektóre zrzuty Polaków do Niemiec wykonano już po konferencji w Jałcie, nie ułatwiał im zadania.
Skoczkowie polscy – pochodzący ze Śląska, Pomorza i Poznańskiego – musieli się zmagać także z brakiem żywności na terenie zrzutów, bezwartościowymi już pieniędzmi III Rzeszy, w jakie ich zaopatrzono i sprzętem, za pomocą którego nie udawało się nawiązać łączności z alianckimi współpracownikami. Brakowało akumulatorów, część radioodbiorników została w czasie lądowania zniszczona, a przeznaczone „na czarną godzinę” diamenty, zaszyte pod podszewką ubrań, często ginęły. Żywność trzeba było kraść, nocować w przypadkowych miejscach, także w lesie, a sprzęt zakopywać i uważać, by okoliczni mieszkańcy nie donieśli na skoczków policji.
Mimo to amerykańscy i brytyjscy przełożeni byli zadowoleni, udało się zdobyć pewne informacje o ruchach niemieckich wojsk, nastrojach wśród ludności cywilnej czy dane z dziedziny szpiegostwa gospodarczego. Choć jednak wysyłający Polaków na misje dbali o szczegóły – przygotowali bardzo dobrze sfałszowane dokumenty, niemieckie ubrania lub mundury, buty czy nawet ręczniki – niektórzy z wywiadowców zostali aresztowani i byli torturowani przez gestapo.
Pełna recenzja dostępna na stronie portalu dzieje.pl, prowadzonego przez Muzeum Historii Polski i Polską Agencję Prasową
Uczestnicy dyskusji:
- dr John S. Micgiel, autor książki„Project Eagle. Polscy wywiadowcy w raportach i dokumentach wojennych amerykańskiego Biura Służb Strategicznych”,politolog specjalizujący się w najnowszej historii Europy Środkowo-Wschodniej. Wykładowca na Uniwersytecie Warszawskim. Za wybitne zasługi w rozwijaniu polsko-amerykańskiej współpracy naukowej odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi RP.
- prof. dr hab. Jacek Tebinka, historyk i politolog, profesor zwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego, kierownik Zakładu Historii Najnowszej i Myśli Politycznej Instytutu Politologii Wydziału Nauk Społecznych.
- dr Władysław Bułhak – historyk, specjalista w zakresie historii polskiego wywiadu, pracownik Biura Edukacji Publicznej IPN.
Prowadzenie:
- dr Michał Przeperski – historyk i publicysta, Muzeum Historii Polski.
Czas i miejsce spotkania: 5 listopada 2019 r. (wtorek), godz. 17:00. Siedziba Muzeum Historii Polski przy ul. Mokotowskiej 33/35 (V piętro), Warszawa. Wstęp wolny.
